ÇED Yönetmeliği Ek-5 duyarlı yöreler kontrolü: proje alanı ve yakın çevresi, başvurudan önce
ÇED Yönetmeliği, duyarlı yöreleri biyolojik, fiziksel, ekonomik, sosyal ve kültürel nitelikleri nedeniyle çevresel açıdan hassas olan ve ulusal mevzuat ile uluslararası sözleşmelere göre korunması gereken alanlar olarak tanımlar ve bunları Ek-5'te listeler. ÇED raporu ve proje tanıtım dosyası, proje alanı ve yakın çevresindeki duyarlı yöreleri — millî park, tabiat parkı, tabiat anıtı, tabiatı koruma alanı, yaban hayatı geliştirme sahası, sulak alan, sit alanı, özel çevre koruma bölgesi — 1/25.000 ölçekli haritada gösterir. Resmî yanıt Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı kayıtlarındadır. ERWAY Yasal Uygunluk proje poligonunu bu başlık için önceden, uluslararası kayıtlarla ve kaynak bazında tarar.
Proje alanı ve etki alanı poligonları yüklenir. Korunan alanlar modülü çakışan her alanı kategorisi, kayıtlıysa koruma sınıfı, hektarı ve payıyla listeler; uluslararası miras alanları ve uluslararası öneme sahip sulak alanlar ayak iziyle ilişkisi (içeride, yakın, civar — varsayılan bantlarla) ve güven derecesiyle; yerli halk ve topluluk arazileri mülkiyet durumuyla. Tehdit altındaki tür kayıtları proje alanının içinde ve varsayılan 1 km çevresinde, uluslararası tehdit kategorisine göre gösterilir ve sonuca girmez. Kesişim haritası çakışmanın nerede olduğunu gösterir; dışa aktarma her bulguyu GeoJSON olarak ÇED danışmanının haritasına taşır.
Ek-5 listesi ile uluslararası kayıt arasındaki fark
Ek-5, ulusal mevzuatın koruduğu alanları ve uluslararası sözleşmelerle belirlenen alanları birlikte sayar. Uluslararası kayıtlar Türkiye'deki millî parkları, tabiat parklarını, yaban hayatı geliştirme sahalarını ve uluslararası öneme sahip sulak alanları büyük ölçüde taşır; sit dereceleri, özel çevre koruma bölgeleri, içme suyu havzaları ve ulusal sulak alan koruma bölgeleri ise Bakanlık sistemlerinden (SAVAB, Doğal Değerler Haritası) alınır. Tarama ilk grubu önceden gösterir ve ikinci grup için resmî kaynağa başvurulmasını söyler; ürün bu sistemlerin yerine geçmez.
ÇED sürecinin hangi adımında
Seçme-eleme kriterleri uygulanmadan ve proje tanıtım dosyası yazılmadan önce. Sahanın duyarlı yörelerle ilişkisi belli olduğunda dosyanın yapısı da belli olur; sahanın hangi kısmının hangi alanla çakıştığı harita ve hektar olarak elde bulunur. ÇED ön incelemesi için korunan alan taraması aynı taramayı süreç açısından anlatır; orman alanındaki projeler için orman izni öncesi korunan alan kontrolü, sulak alan yakınındaki projeler için sulak alan koruma bölgesi yakınında yatırım aynı sorunun devamıdır.
Geriye ne kalır
ÇED raporunun kendisi, flora-fauna etüdü, saha çalışması ve Bakanlık kararı. Tarama bir ön taramadır, hukuki görüş ya da ÇED kararı değildir. Maden, enerji, sanayi ve turizm projeleri için sektör sayfaları — maden ve taş ocağı, HES, JES ve enerji santrali, fabrika ve tesis, turizm, kıyı ve liman — aynı beş kaynağı kullanır.
Sık sorulan sorular
- Tarama Ek-5'teki her duyarlı yöreyi kapsar mı?
- Hayır. Uluslararası kayıtlarda bulunan korunan alanları, miras alanı ve sulak alan tescillerini ve topluluk arazilerini kapsar. Sit dereceleri, özel çevre koruma bölgeleri, içme suyu havzaları ve ulusal sulak alan koruma bölgeleri resmî olarak Bakanlık sistemlerinden öğrenilir; her bulgu bunu açıkça belirtir.
- 1/25.000 haritaya ne aktarılır?
- Proje poligonu ve her bulgu, GeoJSON olarak. Çakışan korunan alan sınırı, sulak alan resmî sınırı ya da diski, miras alanının hesaplanmış dairesi ve yakın/civar bantları; her biri kaynağı ve kontrol tarihiyle. Yaklaşık olan yaklaşık olarak etiketlenmişdir.