PPWR nedir?
PPWR, Avrupa Birliği'nin ambalaj ve ambalaj atıklarına ilişkin tüzüğünün kısaltması. Aralık 2024'te kabul edildi, Ocak 2025'te yayımlandı, Şubat 2025'te yürürlüğe girdi ve 12 Ağustos 2026'da uygulanmaya başladı.
Malzemesi ne olursa olsun bütün ambalajı ve bütün ambalaj atığını kapsıyor. Sanayi, üretim, perakende, dağıtım, ofis, hizmet ya da hane kaynaklı olması fark etmiyor.
Direktif yerine tüzük olması ne değiştirdi?
Direktifler, üye devletlerin kendi mevzuatına aktarması gereken metinlerdir ve bu aktarım ülkeden ülkeye farklılaşır. Aynı kural bir ülkede farklı, diğerinde farklı uygulanabilir. Tüzük ise doğrudan uygulanır. Yani ambalaj kuralları artık 27 ülkede aynı metinle geçerli ve ulusal aktarım farklarını ayrı ayrı takip etme yükü ortadan kalktı. Eski direktiften gelen birkaç hüküm geçici olarak yaşamaya devam ediyor.
Bugün hangi kurallar bağlayıcı?
Gıdayla temas eden ambalajdaki PFAS sınırları, ağır metal sınırı, ambalajı olduğundan büyük gösteren tasarımların yasaklanması, teknik dosya hazırlama ve uygunluk beyanı düzenleme zorunluluğu, zincirdeki bütün rollerin yükümlülükleri, üretici kaydı ve çevresel iddia kuralları. Bunların hepsi 12 Ağustos 2026'dan beri uygulanıyor ve denetlenebiliyor.
Neden bir kısmı hesaplanamıyor?
Geri dönüştürülebilirlik derecesi, geri dönüştürülmüş içerik oranı, boş hacim oranı ve etiketleme gibi başlıklarda gereklilikler ve oranlar tüzükte yazılı. Ama bunları hesaplayacak yöntemi belirleme işi ayrı düzenlemelere bırakıldı ve o düzenlemelerin büyük bölümü henüz yayımlanmadı; dördünün süresi de geçmiş durumda. Ayrıca ortak bir teknik standart da yayımlanmadığı için "standarda uydum" savunması bugün hiçbir konuda kullanılamıyor.
Sık sorulan sorular
- PPWR'nin açılımı ne?
- İngilizce "Packaging and Packaging Waste Regulation" ifadesinin kısaltması; Türkçesi Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü. Resmî adı (AB) 2025/40 sayılı Tüzük.
- Hangi ambalajları kapsıyor?
- Malzemesi ne olursa olsun bütün ambalajı. Plastik, kâğıt, cam, metal, ahşap ve kompozit ambalajlar kapsam içinde. Nerede kullanıldığı da fark etmiyor: sanayi, perakende, ofis ya da hane kaynaklı olması sonucu değiştirmiyor.
- Türkiye'de de uygulanıyor mu?
- PPWR bir AB tüzüğü ve Türkiye'de doğrudan uygulanmıyor. Ancak AB pazarına ambalajlı ürün gönderen Türk üreticiler tüzüğün üretici yükümlülüklerini taşıyor. Kendi markanızla üretim yapıyorsanız teknik dosya ve uygunluk beyanı yükümlülüğü sizde oluyor.