EUFLR ile UFLPA farkı: AB yasağı ABD yasağından nasıl ayrılıyor?
ABD'nin Uygur Zorla Çalıştırmayı Önleme Yasası'na (UFLPA) zaten yanıt veren şirketler, AB Tüzüğü'nün de aynı şekilde işlediğini varsayıyor. İşlemiyor; ve aradaki fark hangi kanıta ne zaman ihtiyacınız olduğunu belirliyor.
UFLPA çürütülebilir bir karine kuruyor: adı verilen bölgede ya da listelenen bir kuruluş tarafından tamamen ya da kısmen üretilen mallar zorla çalıştırmayla üretilmiş sayılıyor ve ithalatçı açık ve ikna edici kanıtla aksini gösteremezse ABD sınırında alıkonuyor. AB Tüzüğü ise karine kurmuyor ve bölge adlandırmıyor. AB içi dâhil her yerdeki zorla çalıştırmaya uygulanıyor ve bir vaka üzerinden işliyor: risk temelli seçim, 30 iş günlük bilgi talebiyle ön inceleme, soruşturma ve dokuz ay içinde yayımlanan, ardından aynı ürünü piyasaya süren her operatörü bağlayan bir karar. Gümrük menşeye göre değil, karara göre hareket ediyor. Bir UFLPA alıkoymasını çürüten kanıt — ham maddeye kadar gözetim zinciri — bir AB talebinin isteyeceklerinin büyük kısmı; dolayısıyla UFLPA dosyası güçlü bir başlangıç. Eksik olan, AB'nin kimse sormadan önce ne yaptığınıza duyduğu ilgi ve başka operatörlerin kararlarının sizi de bağlaması.
Kanıt yükü kimde?
UFLPA'da mal sınırda tutulur ve aksini kanıtlamak ithalatçıya düşer. AB Tüzüğü'nde zorla çalıştırmayı tespit etme yükü otoritede; ancak Madde 17 otoriteye operatörün özen yükümlülüğünü tartmasını söylediği ve Kılavuz izlenebilirlik sunulamamasını aleyhe saydığı için, pratikte 30 iş günü içinde gösterebildikleriniz sonucu belirliyor.
Türk ihracatçılar için ortak payda
Her iki rejim de pamuk, polisilikon ve domates gibi belirli girdilerin menşeini sorguluyor. Tekstil ihracatçısı bir Türk şirketi için pamuk ipliğinin ve lifinin kaynağını kademe kademe belgelemek, hem ABD gümrüğünde hem AB otoritesi karşısında aynı dosyayı kullanmak demek. ERWAY'in haritası tek kez kurulur ve her iki soruya da yanıt verir.
Sık sorulan sorular
- UFLPA'ya uyumlu bir dosya AB için yeterli mi?
- Büyük kısmı için evet: gözetim zinciri, menşe belgeleri ve tesis kayıtları Kılavuz'un listesinde. Eksik kalan iki şey var: otoritenin yazmadan önce yürüttüğünüz özen yükümlülüğü ve iyileştirmeye baktığını gösteren tarihli kayıt ve yayımlanmış kararların kendi haritanıza karşı izlenmesi.
- AB Tüzüğü belirli bir ülkeyi hedefliyor mu?
- Hayır. Tüzük ülke ya da bölge adlandırmıyor; tanım ILO'nun tanımı ve AB içindeki zorla çalıştırma da kapsamda. Komisyon'un Madde 8 risk veritabanı bölge ve ürünleri gösterge niteliğinde listeleyecek, ama bu bir karine değil.