EUDR danışmanlık mı, yazılım mı? İhracatçının gerçekten ihtiyacı olan
Türkiye'de 'EUDR danışmanlık' arayan çoğu ihracatçı aslında iki farklı şeyi bir arada arıyor: Tüzüğün kendi ürünü için ne istediğini anlatacak biri ve her sevkiyatta parsel verisini toplayıp beyanı üretecek bir sistem. İlki bir danışmanın işi, ikincisi bir yazılımın; ikisini karıştırmak ya pahalı ya da eksik bir kurulumla sonuçlanıyor.
Danışman, işletmenin özen yükümlülüğü sistemini tasarlar: hangi ürün kodları kapsamda, tedarikçi sözleşmelerine ne yazılmalı, risk politikası nasıl olmalı, kim imzalayacak. Bu iş bir kez yapılır ve yılda bir gözden geçirilir. Parsel koordinatlarını toplamak, geometriyi doğrulamak, her parseli 2020 referans katmanına karşı kontrol etmek, risk değerlendirmesini belgelemek ve beyanı EUDR Bilgi Sistemi'ne sunmak ise her sevkiyatta tekrarlanır — yüzlerce tedarikçi ve binlerce parselle. Bunu Excel ve e-postayla yürüten bir danışmanlık modeli ikinci sezonda tıkanır. ERWAY bu tekrarlanan işi üstlenir: tedarikçi portalı, uydu tabanlı parsel kontrolü, risk kayıtları ve beyan sunumu. Kurulumda ekibimiz parsel verinizle birlikte çalışır; ihtiyacınızın yazılım değil danışmanlık olduğunu görürsek bunu da söyleriz.
Danışmanın yaptığı iş
Kapsam analizi (GTİP kodlarınızın Ek I'deki durumu), rol tespiti (operatör mü, tacir mi, ithalatçınızın konumu), özen yükümlülüğü politikası ve prosedürleri, tedarikçi sözleşme hükümleri, yönetim kuruluna raporlama ve yıllık gözden geçirme. Bu çıktılar bir kere üretilir; Tüzük ya da tedarik yapınız değişince güncellenir.
Her sevkiyatta tekrarlanan iş
Yeni tedarikçi ve parsel kaydı, koordinat doğrulama, uydu kontrolü, ülke risk kategorisine göre değerlendirme, azaltım kaydı, beyan üretimi ve referans numarasının sevkiyata bağlanması, beş yıllık kayıt saklama. Bu iş hacimle büyür ve kişiye bağlı yürütülemez; yazılımın yeri burasıdır.
EUDR eğitimi: ekibinizin bilmesi gerekenler
Satın alma ekibi parsel verisini nasıl isteyeceğini, kalite ekibi geometri hatalarını nasıl tanıyacağını, ihracat ekibi referans numarasını gümrük beyannamesine nasıl yazacağını bilmeli. İhracatçı birlikleri ve Ticaret Bakanlığı düzenli bilgilendirme yapıyor; ERWAY'in kaynak merkezindeki rehberler ve sözlük de ekip eğitimi için yazıldı.
Sık sorulan sorular
- Danışman beyanı bizim adımıza sunabilir mi?
- Beyanı hazırlayabilir ama sunamaz: EUDR Bilgi Sistemi'ne kayıt AB'de yerleşik operatör ya da Madde 6 kapsamında AB'de yerleşik bir yetkili temsilci gerektirir. Türkiye'deki bir danışman her iki rolü de taşıyamaz. Beyanı ithalatçınız ya da AB'deki temsilciniz sunar.
- Önce danışman mı, önce yazılım mı?
- Kapsam ve rol netse yazılımla başlanabilir; ERWAY kurulumda kapsam ve rol tespitini birlikte yapar. Tedarik yapınız karmaşıksa — çok ülkeli hammadde, karışım noktaları, özel marka üretimi — bir danışmanla süreç tasarımı yapıp yazılımı o tasarıma oturtmak daha sağlıklıdır.
- EUDR eğitimi nereden alınır?
- Ticaret Bakanlığı'nın Yeşil Mutabakat sayfaları ve ihracatçı birliklerinin seminerleri güncel resmî bilgilendirmeyi sağlıyor. Uygulamaya dönük eğitim için ERWAY'in kaynak merkezindeki rehberler, emtia sayfaları ve sözlük kullanılabilir; demo görüşmesinde ekibinizle birlikte kendi verinizin üzerinden geçiyoruz.