Mobilya ve ahşap ürünlerinde EUDR: kereste parselinden konteynere
Ahşap, EUDR'nin Ek I listesinde en geniş türev kümesine sahip emtia: kereste ve kontrplaktan MDF, sunta, ahşap mobilya, palet ve doğramaya kadar. Türkiye AB'ye önemli bir mobilya ihracatçısı ve bu ürünlerin her biri, içindeki odunun kesildiği parselin koordinatıyla beyan edilmek zorunda.
Zorluk hammaddenin karışık olması. Bir mobilya üreticisi yerli ormandan kereste, ithal kontrplak ve geri dönüştürülmüş lifli levha kullanabilir; beyan her bileşenin kaynağını ayrı ayrı ister. Yerli odun için Orman Genel Müdürlüğü işletme kaydı ve kesim parseli, ithal kereste için menşe ülkedeki parsel ve o ülkenin risk kategorisi, geri dönüştürülmüş malzeme için ise Tüzüğün istisnası — yaşam döngüsünü tamamlamış üründen elde edilen odun kapsam dışıdır — belgelenir. ERWAY, malzeme listesindeki her odun bileşenini kendi parseline bağlar, parselleri 2020 orman referans katmanına karşı uydu kanıtıyla puanlar ve tek bir sevkiyatın arkasındaki onlarca parseli tek beyana toplar. Karışım noktaları — kereste deposu, levha fabrikası — zincirde açıkça gösterilir.
Kapsamdaki ahşap ürünler
Ek I'deki 44. fasıl (odun ve ahşap eşya), 47–49. fasıllar (kâğıt hamuru, kâğıt, basılı ürünler) ve 94. fasılda ahşap mobilya ve prefabrik yapılar. Metal ayaklı ama ahşap tablalı bir masa da kapsamda; belirleyici olan ürünün GTİP kodu ve ahşap içermesi. Bambu ve rattan ise ahşap sayılmadığı için kapsam dışı.
Türkiye'deki orman parseli nasıl belgelenir?
Devlet ormanlarında kesim OGM işletme şefliklerinin damga ve nakliye tezkeresiyle yapılır; parsel, bölme ve bölmecik numarasıyla tanımlanır ve koordinatı OGM kayıtlarından alınır. Özel ormanlarda tapu ve orman kadastro kaydı gerekir. ERWAY bu kayıtları parsel poligonuna çevirir ve 31 Aralık 2020 sonrası orman kaybı olup olmadığını uydudan kontrol eder.
İthal kereste ve levha
Ukrayna, Rusya, Brezilya ya da Uzak Doğu menşeli kontrplak ve kereste için parsel koordinatı menşe ülkedeki üreticiden gelir; Rusya ve Belarus yüksek riskli sınıfında ve fiilen AB pazarına kapalı. Türk üreticinin AB'li müşterisine sunacağı beyan, kendi kesimini ve ithal girdisini ayrı ayrı gösterir.
Sık sorulan sorular
- Geri dönüştürülmüş ahşap ve talaş kapsamda mı?
- Hayır. Tüzük, yaşam döngüsünü tamamlamış ve aksi hâlde atık olarak bertaraf edilecek üründen elde edilen odunu kapsam dışı bırakıyor. Ancak üretim artığı olan talaş ve yonga (henüz ürün olmamış) kapsamda sayılıyor ve kaynağı belgelenmeli.
- Bir mobilya sevkiyatı için kaç parsel beyan edilir?
- İçindeki odunun geldiği bütün parseller. Tek bir ürün hattı onlarca kesim parselinden kereste kullanabilir; hepsi beyana girer. ERWAY bunu ürün reçetesinden otomatik toplar ve aynı parselleri sonraki sevkiyatlarda yeniden kullanır.