Lastik ve kauçuk ürünlerinde EUDR: doğal kauçuk parselinden lastiğe
Doğal kauçuk EUDR'nin yedi emtiasından biri ve Türkiye AB'ye önemli bir lastik ihracatçısı. Yeni dış lastikler (4011), iç lastikler (4013) ve kauçuk eldiven dâhil vulkanize kauçuk giyim eşyası (4015) Ek I'de; bu ürünlerin AB'ye her sevkiyatı, içindeki doğal kauçuğun yetiştiği plantasyon parselini gösteren bir Özen Yükümlülüğü Beyanı gerektiriyor.
İki sınır önemli. Birincisi malzeme: Tüzük yalnızca doğal kauçuğu ve doğal kauçuktan yapılmış ürünleri kapsıyor; stiren-bütadien gibi sentetik kauçuklar ayrı gümrük kalemlerinde ve kapsam dışı. Ancak kapsam doğal kauçuk oranına değil gümrük kalemine bakıyor: doğal ve sentetik kauçuğu karıştıran bir 4011 lastik, doğal kauçuk payı düşük olsa da kapsamda; asgari eşik yok. İkincisi tarih: 13 Temmuz 2026 delege tüzüğü taşıyıcı ve iletim kayışlarını (4010) ile 40. faslın kapsayıcı 'diğer vulkanize kauçuk eşya' kalemini (4016) Ek I'den çıkardı ve lastik kalemini kaplama lastikler dışarıda kalacak şekilde daralttı; conta, hortum ve teknik kauçuk parçaların çoğu bu değişiklikle kapsam dışına çıkıyor. Doğal kauçuk Tayland, Endonezya, Vietnam ve Fildişi Sahili gibi ülkelerde çoğunlukla küçük üreticilerden toplanıyor; parsel verisi işleyici ya da tüccar düzeyinde birleşiyor. ERWAY reçetedeki doğal kauçuk bileşenini tedarikçisine bağlar, plantasyon parsellerini tedarikçi portalından toplar, karışım noktalarını — kauçuk işleme tesisi, lastik fabrikası — zincirde gösterir ve beyanı her sevkiyata bağlar.
Kapsamdaki lastik ve kauçuk ürünleri (Temmuz 2026 sonrası)
Ham doğal kauçuk (4001), doğal kauçuk içeren karışım ve yarı mamuller (4005–4008), yeni dış lastikler (4011), iç lastikler (4013), vulkanize kauçuktan giyim eşyası ve eldiven (4015) ile sert kauçuk (4017). Temmuz 2026 delege tüzüğü yürürlüğe girene kadar 4010 kayışlar ve 4016 kapsayıcı kalem hukuken listede; ERWAY her kodu 'kabul edildi, henüz yürürlükte değil' durumuyla gösterir.
Doğal kauçuk menşe verisi: plantasyondan fabrikaya
Lastik üreticisi kauçuğu çoğunlukla işlenmiş blok (TSR) ya da lateks olarak alır ve parsel verisi işleyicide birleşir. Beyan için işleyicinin partiyi hangi plantasyon ya da küçük üretici parsellerine bağladığını göstermesi gerekir; dört hektara kadar nokta, üzerinde poligon. Büyük kauçuk işleyicileri bu veriyi partiyle vermeye başladı; ERWAY partiyi parsel listesine bağlar ve uydu kanıtıyla puanlar.
Karışım noktası: kauçuk işleme ve lastik fabrikası
Kauçuk işleme tesisi ilk karışım noktasıdır, lastik fabrikası ikincisi; beyan, karışıma giren bütün parselleri listeler. Bir lastik modeli için onlarca parselin beyan edilmesi normaldir; önemli olan parti-parsel eşleşmesinin kayıtlı olması ve aynı parsellerin sonraki sevkiyatlarda yeniden kullanılmasıdır.
Sık sorulan sorular
- Sentetik kauçuktan üretilen conta ve hortum kapsamda mı?
- Hayır. Sentetik kauçuk kendi gümrük kalemlerinde ve Ek I'de yok; yalnızca sentetik kauçuktan üretilen ürün kapsam dışı. Doğal kauçuk içeren teknik parçalar için ise Temmuz 2026 delege tüzüğü 4016 kapsayıcı kalemini çıkarıyor; yürürlüğe girdiğinde bunlar da kapsam dışına çıkıyor.
- Lastikteki doğal kauçuk oranı düşük; muaf mıyız?
- Hayır. 4011 altındaki yeni bir lastik, karışımının ne kadarının doğal kauçuk olduğuna bakılmaksızın kapsamdaki bir üründür; düşük doğal kauçuk payı için asgari eşik ya da muafiyet yok.
- Kaplama lastikler kapsamda mı?
- Temmuz 2026 delege tüzüğü lastik kalemini kaplama lastikler dışarıda kalacak şekilde daraltıyor; yürürlüğe girdiğinde kaplama ve kullanılmış lastikler kapsam dışı. O güne kadar mevcut Ek I metni geçerli.